Η 25η Μαρτίου είναι μια από τις σημαντικότερες ημέρες για την Ελλάδα, καθώς συνδυάζει δύο μεγάλες γιορτές: τον Ευαγγελισμό της Θεοτόκου και την έναρξη της Ελληνικής Επανάστασης του 1821. Εκτός όμως από τον εορταστικό της χαρακτήρα, έχει και μια πολύ συγκεκριμένη… γευστική παράδοση: τον μπακαλιάρο με σκορδαλιά.
Η σύνδεση με τη νηστεία της Σαρακοστής
Η ημερομηνία αυτή πέφτει πάντα μέσα στη Μεγάλη Σαρακοστή, μια περίοδο νηστείας για την Ορθόδοξη Εκκλησία. Κατά τη διάρκεια της νηστείας απαγορεύεται η κατανάλωση κρέατος και ψαριού. Ωστόσο, η 25η Μαρτίου αποτελεί μία από τις ελάχιστες εξαιρέσεις, όπου επιτρέπεται το ψάρι.
Έτσι, οι πιστοί έχουν τη δυνατότητα να «σπάσουν» τη νηστεία τους με ένα πιάτο θαλασσινό – και αυτό έγινε η βάση της παράδοσης.
Γιατί επιλέχθηκε ο μπακαλιάρος
Εδώ έρχεται το πιο ενδιαφέρον κομμάτι της ιστορίας. Στα παλαιότερα χρόνια, ιδιαίτερα σε ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδας, το φρέσκο ψάρι ήταν δυσεύρετο. Αντίθετα, ο παστός μπακαλιάρος μπορούσε να διατηρηθεί για μεγάλο χρονικό διάστημα χωρίς ψυγείο και να μεταφερθεί εύκολα παντού.
Ήταν οικονομικός, θρεπτικός και πρακτικός – γι’ αυτό και έγινε η ιδανική επιλογή για μια τόσο σημαντική μέρα.
Η σκορδαλιά – το απόλυτο ταίρι
Ο μπακαλιάρος συνοδεύεται σχεδόν πάντα από σκορδαλιά, μια παραδοσιακή κρέμα με σκόρδο, ψωμί ή πατάτα και λάδι. Ο λόγος δεν είναι μόνο γευστικός.
Το σκόρδο θεωρούνταν ότι έχει αντιμικροβιακές ιδιότητες, ενώ η έντονη γεύση του «ισορροπούσε» την αλμύρα του παστού μπακαλιάρου. Παράλληλα, τα υλικά της σκορδαλιάς ήταν απλά και υπήρχαν σε κάθε ελληνικό σπίτι.
Μια παράδοση που συνεχίζεται
Σήμερα, το έθιμο παραμένει ζωντανό σε όλη την Ελλάδα. Από τα αστικά σπίτια μέχρι τα χωριά, ο τηγανητός μπακαλιάρος με σκορδαλιά έχει την τιμητική του στο τραπέζι της 25ης Μαρτίου.
Δεν είναι απλώς ένα φαγητό – είναι μια γευστική σύνδεση με την ιστορία, τη θρησκεία και την καθημερινότητα των προγόνων μας.
Ο μπακαλιάρος δεν είναι «παραδοσιακά ελληνικό ψάρι» – προερχόταν κυρίως από τον Βόρειο Ατλαντικό! Παρ’ όλα αυτά, οι Έλληνες τον έκαναν… απόλυτα δικό τους μέσα από αυτή την ξεχωριστή παράδοση.
