Πού κρύβονται τα φίδια τον χειμώνα;

από Natasa T.

Όταν οι θερμοκρασίες αρχίζουν να πέφτουν και ο χειμώνας κάνει την εμφάνισή του, τα φίδια εξαφανίζονται σχεδόν από παντού. Δεν τα βλέπουμε πλέον σε κήπους, χωράφια, μονοπάτια ή κάτω από τον ήλιο, όπως συμβαίνει την άνοιξη και το καλοκαίρι. Πού πηγαίνουν όμως τα φίδια όταν κάνει κρύο; Και πώς καταφέρνουν να επιβιώνουν για μήνες χωρίς να τρέφονται;

Η απάντηση κρύβεται σε μια ιδιαίτερη φυσική διαδικασία που τους επιτρέπει να προστατεύονται από τις χαμηλές θερμοκρασίες.

Τι κάνουν τα φίδια τον χειμώνα;

Τα φίδια είναι εκτόθερμα ζώα, δηλαδή η θερμοκρασία του σώματός τους εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη θερμοκρασία του περιβάλλοντος.

Όταν ο καιρός κρυώνει, δεν μπορούν να διατηρήσουν τη δραστηριότητά τους όπως τα θηλαστικά. Έτσι, αναζητούν προστατευμένα σημεία και εισέρχονται σε μια κατάσταση μειωμένης δραστηριότητας, γνωστή ως βρούμαση.

Η βρούμαση μοιάζει με τη χειμερία νάρκη, αλλά δεν είναι ακριβώς το ίδιο. Ο μεταβολισμός των φιδιών επιβραδύνεται, οι ενεργειακές τους ανάγκες μειώνονται και μπορούν να παραμείνουν για μεγάλα χρονικά διαστήματα χωρίς τροφή.

Ωστόσο, δεν κοιμούνται απαραίτητα συνεχώς. Αν οι θερμοκρασίες ανέβουν αρκετά, μπορεί να βγουν προσωρινά από την κρυψώνα τους.

Πού κρύβονται τα φίδια όταν κάνει κρύο;

Τα φίδια επιλέγουν μέρη που προσφέρουν προστασία από τον παγετό, τον αέρα και τις απότομες αλλαγές της θερμοκρασίας.

Οι συνηθέστερες χειμερινές κρυψώνες τους είναι:

  • Τρύπες στο έδαφος: Χρησιμοποιούν υπόγειες κοιλότητες και εγκαταλειμμένες φωλιές άλλων ζώων.

  • Σχισμές ανάμεσα σε βράχους: Οι βαθιές σχισμές μπορούν να προσφέρουν σταθερότερες θερμοκρασίες.

  • Κάτω από πέτρες και βράχια: Επιλέγουν σημεία που προστατεύονται από το έντονο κρύο.

  • Παλιές πέτρινες μάντρες: Τα κενά ανάμεσα στις πέτρες αποτελούν κατάλληλα καταφύγια.

  • Κάτω από ρίζες δέντρων: Οι υπόγειοι χώροι γύρω από τις ρίζες μπορούν να προσφέρουν προστασία.

  • Υπόγεια και αποθήκες: Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να αναζητήσουν καταφύγιο σε ανθρώπινες κατασκευές, εφόσον υπάρχουν κατάλληλα ανοίγματα.

     

Το σημαντικότερο για ένα φίδι δεν είναι απλώς να βρει ένα σκοτεινό μέρος, αλλά ένα καταφύγιο όπου η θερμοκρασία δεν θα πέσει σε επικίνδυνα επίπεδα.

Μπορούν τα φίδια να κρύβονται κοντά στο σπίτι μας;

Ναι, ιδιαίτερα σε περιοχές κοντά στη φύση, σε χωριά ή σε σπίτια με μεγάλους κήπους.

Οι σωροί από πέτρες, τα παλιά ξύλα, τα εγκαταλειμμένα αντικείμενα και οι ανοιχτές κοιλότητες μπορούν να προσφέρουν κατάλληλες κρυψώνες.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε κήπος φιλοξενεί φίδια. Ωστόσο, όταν υπάρχουν πολλά προστατευμένα σημεία και διαθέσιμη τροφή, όπως τρωκτικά, αυξάνονται οι πιθανότητες να εμφανιστούν.

Για να περιορίσετε τις πιθανότητες παρουσίας τους, είναι χρήσιμο να διατηρείτε τον εξωτερικό χώρο καθαρό, να απομακρύνετε περιττούς σωρούς αντικειμένων και να κλείνετε τα ανοίγματα από τα οποία μπορούν να εισέλθουν σε αποθήκες ή άλλα κτίσματα.

Πόσο καιρό μένουν κρυμμένα τα φίδια;

Η διάρκεια της χειμερινής αδράνειας εξαρτάται από το είδος του φιδιού, την περιοχή και τις καιρικές συνθήκες.

Στην Ελλάδα, όπου οι χειμώνες είναι σχετικά ήπιοι σε πολλές περιοχές, τα φίδια μπορεί να παραμένουν λιγότερο δραστήρια από τα τέλη του φθινοπώρου μέχρι τις αρχές της άνοιξης.

Σε ορεινές περιοχές, όπου το κρύο διαρκεί περισσότερο, η περίοδος αδράνειας μπορεί να είναι μεγαλύτερη.

Αντίθετα, σε περιοχές με ήπιους χειμώνες, ορισμένα φίδια μπορεί να εμφανιστούν ακόμη και μέσα στον Ιανουάριο ή τον Φεβρουάριο, όταν επικρατούν ασυνήθιστα υψηλές θερμοκρασίες.

Τα φίδια περνούν τον χειμώνα μόνα τους;

Ένα ιδιαίτερα ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι ορισμένα φίδια μπορεί να μοιράζονται το ίδιο χειμερινό καταφύγιο.

Σε ορισμένα είδη, πολλά άτομα συγκεντρώνονται σε υπόγειες κοιλότητες ή σχισμές βράχων που προσφέρουν κατάλληλες συνθήκες.

Αυτή η συμπεριφορά δεν παρατηρείται σε όλα τα φίδια, καθώς υπάρχουν είδη που προτιμούν να περνούν την περίοδο αδράνειας μόνα τους.

Είναι επικίνδυνα τα φίδια τον χειμώνα;

Παρόλο που η δραστηριότητά τους μειώνεται σημαντικά, τα φίδια δεν γίνονται ακίνδυνα εξαιτίας του κρύου.

Αν κάποιος ανακαλύψει κατά λάθος ένα φίδι κάτω από πέτρες, ξύλα ή μέσα σε μια αποθήκη, το ζώο μπορεί να αντιδράσει αμυντικά εάν αισθανθεί ότι απειλείται.

Γι’ αυτό δεν πρέπει ποτέ να προσπαθούμε να το πιάσουμε, να το μετακινήσουμε ή να το ενοχλήσουμε.

Η ασφαλέστερη επιλογή είναι να κρατήσουμε απόσταση και, αν χρειάζεται απομάκρυνση από κατοικημένο χώρο, να απευθυνθούμε σε αρμόδιο ή έμπειρο επαγγελματία.

Πότε ξαναβγαίνουν τα φίδια από τις κρυψώνες τους;

Με τον ερχομό της άνοιξης και τη σταδιακή άνοδο της θερμοκρασίας, τα φίδια αρχίζουν να γίνονται και πάλι δραστήρια.

Συνήθως αναζητούν ηλιόλουστα σημεία για να ζεστάνουν το σώμα τους και στη συνέχεια ξεκινούν να αναζητούν τροφή.

Στην Ελλάδα, οι πρώτες εμφανίσεις μπορεί να σημειωθούν ήδη από τα τέλη του χειμώνα, εφόσον οι καιρικές συνθήκες είναι ευνοϊκές.

Το συμπέρασμα είναι ότι τα φίδια δεν εξαφανίζονται τον χειμώνα. Παραμένουν κρυμμένα σε προστατευμένα καταφύγια, περιμένοντας τις κατάλληλες θερμοκρασίες για να επιστρέψουν στη φυσιολογική τους δραστηριότητα.

Πρόκειται για έναν εντυπωσιακό μηχανισμό προσαρμογής που τους επιτρέπει να επιβιώνουν ακόμη και όταν οι συνθήκες του περιβάλλοντος γίνονται ιδιαίτερα δύσκολες.

ΔΕΙΤΕ ΚΑΙ ΑΥΤΑ