Κάθε χρόνο το Πάσχα, η λαμπάδα από τον νονό ή τη νονά προς το βαφτιστήρι αποτελεί ένα από τα πιο διαχρονικά έθιμα της ελληνικής παράδοσης. Ωστόσο, πολλοί αναρωτιούνται μέχρι ποια ηλικία συνεχίζεται αυτή η συνήθεια και αν υπάρχει κάποιο συγκεκριμένο όριο.
Ας δούμε τι ισχύει στην πράξη.
Είναι υποχρέωση ή έθιμο;
Η προσφορά της λαμπάδας από τον νονό δεν αποτελεί υποχρέωση με αυστηρούς κανόνες, αλλά ένα έθιμο που συνδέεται άμεσα με τη σχέση που δημιουργείται μέσω της βάπτισης.
Ο νονός θεωρείται πνευματικός γονιός και η λαμπάδα συμβολίζει το φως της Ανάστασης, την πνευματική καθοδήγηση και τη διαρκή παρουσία στη ζωή του παιδιού. Για τον λόγο αυτό, πολλοί επιλέγουν να διατηρούν αυτή την παράδοση για αρκετά χρόνια.
Μέχρι ποια ηλικία δίνεται η λαμπάδα;
Δεν υπάρχει σαφής κανόνας που να καθορίζει συγκεκριμένη ηλικία. Στην πράξη, ωστόσο, παρατηρούνται τα εξής:
- Οι περισσότεροι νονοί προσφέρουν λαμπάδα μέχρι την εφηβεία, περίπου έως τα 12–15 έτη
- Σε άλλες περιπτώσεις, η συνήθεια συνεχίζεται μέχρι την ενηλικίωση
- Υπάρχουν και περιπτώσεις όπου το έθιμο διατηρείται για πολλά χρόνια ή και σε όλη τη διάρκεια της ζωής, όταν η σχέση παραμένει στενή
Συνεπώς, η διάρκεια εξαρτάται κυρίως από τη σχέση που έχει αναπτυχθεί.
Πότε σταματά συνήθως;
Στην καθημερινότητα, η προσφορά της λαμπάδας συνήθως σταματά όταν:
- το παιδί μεγαλώσει και αποκτήσει μεγαλύτερη ανεξαρτησία
- μειωθεί η επαφή μεταξύ νονού και βαφτιστηριού
- αλλάξει ο τρόπος έκφρασης της σχέσης, για παράδειγμα με ένα διαφορετικό δώρο
Παρόλα αυτά, σε αρκετές οικογένειες η παράδοση συνεχίζεται με πιο συμβολικό χαρακτήρα.
Η ουσία της σχέσης
Η αξία του ρόλου του νονού δεν περιορίζεται στη λαμπάδα. Αυτό που έχει πραγματική σημασία είναι η παρουσία, το ενδιαφέρον και η διατήρηση της σχέσης με το βαφτιστήρι.
Η συνέπεια και η επικοινωνία είναι εκείνα που διατηρούν ζωντανό το νόημα αυτής της ιδιαίτερης σχέσης, ανεξάρτητα από το αν προσφέρεται λαμπάδα κάθε χρόνο.
Δεν υπάρχει συγκεκριμένο ηλικιακό όριο για το πότε ο νονός σταματά να παίρνει λαμπάδα στο βαφτιστήρι του. Πρόκειται για ένα έθιμο που μπορεί να διαρκέσει από λίγα χρόνια έως και μια ολόκληρη ζωή.
Η συνέχισή του εξαρτάται από τη σχέση που διατηρείται ανάμεσα στον νονό και το βαφτιστήρι, καθώς και από το πόσο σημαντική θεωρείται η διατήρηση αυτής της παράδοσης.