Η γκρίνια μπορεί να ξεκινήσει από κάτι μικρό. Μια δουλειά που δεν έγινε, μια κουβέντα που ειπώθηκε απότομα, η κούραση της ημέρας ή ένα καθημερινό πρόβλημα. Όταν όμως το παράπονο γίνεται μόνιμη κατάσταση, μπορεί σιγά σιγά να επηρεάσει την ατμόσφαιρα ολόκληρου του σπιτιού.
Ο Άγιος Παΐσιος είχε μιλήσει χαρακτηριστικά για τη γκρίνια και τον τρόπο με τον οποίο επηρεάζει τον ίδιο τον άνθρωπο αλλά και όσους βρίσκονται γύρω του.
«Η γκρίνια γεννά γκρίνια»
Στους λόγους που έχουν καταγραφεί και εκδοθεί στο βιβλίο «Γέροντος Παϊσίου Αγιορείτου, Λόγοι Δ΄ – Οικογενειακή Ζωή», ο Άγιος Παΐσιος αναφέρεται στη γκρίνια με μια πολύ χαρακτηριστική φράση:
«Η γκρίνια γεννά γκρίνια και η δοξολογία γεννά δοξολογία».
Με λίγα λόγια, όταν ένας άνθρωπος συνηθίζει να βλέπει συνεχώς όσα του λείπουν ή όσα πηγαίνουν στραβά, το παράπονο τείνει να μεγαλώνει. Αντίθετα, όταν προσπαθεί να αναγνωρίζει όσα καλά υπάρχουν στη ζωή του, καλλιεργεί μέσα του μια διαφορετική στάση.
Ο Άγιος Παΐσιος το εξέφραζε ακόμη πιο έντονα:
«Όσο γκρινιάζει κανείς, τόσο ρημάζει».
Η γκρίνια μπορεί να γίνει συνήθεια
Στη διδασκαλία του, το πρόβλημα δεν βρίσκεται απλώς σε ένα παράπονο που θα εκφράσει κάποιος σε μια δύσκολη στιγμή. Όλοι οι άνθρωποι κουράζονται, στενοχωριούνται και αντιμετωπίζουν προβλήματα.
Το ζήτημα αρχίζει όταν η γκρίνια γίνεται τρόπος με τον οποίο αντιμετωπίζουμε σχεδόν τα πάντα.
Τότε ακόμη και τα καλά μπορεί να περνούν απαρατήρητα. Ένας άνθρωπος μπορεί να έχει ανθρώπους που τον αγαπούν, ένα σπίτι, καθημερινές μικρές χαρές, αλλά η προσοχή του να μένει διαρκώς σε εκείνο που δεν έγινε όπως θα ήθελε.
Και αυτή η στάση δύσκολα μένει μόνο στον ίδιο.
Όταν η γκρίνια περνά σε όλο το σπίτι
Μέσα σε μια οικογένεια η διάθεση του ενός επηρεάζει συχνά και τους υπόλοιπους.
Ένα συνεχές παράπονο μπορεί να φέρει μια δεύτερη απότομη κουβέντα. Εκείνη να προκαλέσει μια τρίτη και, χωρίς κανείς να το καταλάβει, ένα ασήμαντο καθημερινό περιστατικό να μετατραπεί σε ένταση.
Γι’ αυτό και η φράση «η γκρίνια γεννά γκρίνια» παραμένει τόσο εύστοχη για την καθημερινότητα μιας οικογένειας.
Δεν σημαίνει ότι τα προβλήματα πρέπει να κρύβονται ή ότι κάποιος δεν πρέπει να μιλά όταν κάτι τον ενοχλεί. Άλλο όμως είναι να συζητάμε ένα πρόβλημα για να βρεθεί λύση και άλλο να αφήνουμε το παράπονο να γίνεται μόνιμος τρόπος επικοινωνίας.
Η «δοξολογία» ως αντίδοτο
Απέναντι στη γκρίνια, ο Άγιος Παΐσιος έβαζε τη δοξολογία.
Στην ορθόδοξη πνευματική ζωή, αυτό σημαίνει να ευχαριστεί ο άνθρωπος τον Θεό και να μην ξεχνά όσα καλά έχει, ακόμη και όταν περνά δυσκολίες.
Δεν πρόκειται για άρνηση των προβλημάτων. Πρόκειται για μια διαφορετική ματιά απέναντι σε αυτά.
Μέσα στο σπίτι αυτό μπορεί να ξεκινήσει από τα πιο απλά: να αναγνωρίζουμε την προσπάθεια του άλλου, να λέμε ένα «ευχαριστώ», να μη θεωρούμε αυτονόητη την παρουσία των ανθρώπων μας και να μην αφήνουμε κάθε μικρή αφορμή να γίνεται αιτία έντασης.
Μια συμβουλή που παραμένει επίκαιρη
Οι εποχές αλλάζουν, αλλά οι μικρές εντάσεις της οικογενειακής ζωής παραμένουν.
Η κούραση, οι υποχρεώσεις, τα οικονομικά προβλήματα και οι διαφορετικοί χαρακτήρες μπορούν εύκολα να δημιουργήσουν εκνευρισμό. Και πολλές φορές δεν είναι ένα μεγάλο γεγονός που χαλά την ηρεμία ενός σπιτιού, αλλά τα μικρά παράπονα που συσσωρεύονται καθημερινά.
Γι’ αυτό τα λόγια του Αγίου Παϊσίου έχουν ιδιαίτερη δύναμη ακόμη και σήμερα:
«Η γκρίνια γεννά γκρίνια και η δοξολογία γεννά δοξολογία».
Μια μικρή φράση που θυμίζει πόσο εύκολα η διάθεση ενός ανθρώπου μπορεί να περάσει στους ανθρώπους γύρω του — αλλά και πόσο διαφορετική μπορεί να γίνει η ατμόσφαιρα ενός σπιτιού όταν το συνεχές παράπονο δίνει τη θέση του στην ευγνωμοσύνη.