Η νόσος Αλτσχάιμερ δεν εμφανίζεται ξαφνικά. Οι αλλαγές στον εγκέφαλο μπορεί να ξεκινούν αρκετά χρόνια πριν γίνουν αντιληπτές, ενώ τα πρώτα σημάδια είναι συχνά τόσο διακριτικά ώστε αποδίδονται στην ηλικία, στην κούραση ή στο άγχος.
Ποιο είναι, όμως, το πρώτο πράγμα που συνήθως δυσκολεύεται να θυμηθεί ένας άνθρωπος;
Οι πρόσφατες πληροφορίες χάνονται πρώτες
Ένα από τα συχνότερα πρώιμα σημάδια της νόσου είναι η δυσκολία συγκράτησης καινούργιων πληροφοριών. Το άτομο μπορεί να θυμάται με λεπτομέρειες περιστατικά που συνέβησαν πριν από πολλά χρόνια, αλλά να μη θυμάται μια συζήτηση που έγινε πριν από λίγη ώρα.
Για παράδειγμα, μπορεί:
- Να ξεχνά τι του είπαν πριν από λίγα λεπτά.
- Να επαναλαμβάνει την ίδια ερώτηση.
- Να μη θυμάται ένα πρόσφατο ραντεβού ή γεγονός.
- Να ξεχνά πού τοποθέτησε ένα αντικείμενο.
- Να διαβάζει κάτι και λίγο αργότερα να μην μπορεί να θυμηθεί το περιεχόμενό του.
Η δυσκολία στην ανάκληση πρόσφατων συζητήσεων ή γεγονότων θεωρείται χαρακτηριστικό πρώιμο σύμπτωμα, επειδή η νόσος επηρεάζει αρχικά περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τη μάθηση και τη δημιουργία νέων αναμνήσεων. Αυτό δεν σημαίνει ότι υπάρχει ένα συγκεκριμένο «πρώτο πράγμα» που ξεχνούν όλοι, καθώς τα συμπτώματα διαφέρουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.
Γιατί θυμάται τα παλιά αλλά ξεχνά τα πρόσφατα;
Οι παλαιότερες αναμνήσεις έχουν αποθηκευτεί και ενισχυθεί στον εγκέφαλο επί χρόνια. Αντίθετα, μια νέα πληροφορία πρέπει πρώτα να καταγραφεί σωστά για να μπορεί αργότερα να ανακληθεί.
Στα αρχικά στάδια της νόσου αυτή η διαδικασία μπορεί να δυσκολεύει. Έτσι, το άτομο ενδέχεται να μην έχει απλώς «ξεχάσει» μια πρόσφατη συζήτηση, αλλά να μην κατάφερε να τη μετατρέψει σε σταθερή ανάμνηση.
Πότε η αφηρημάδα χρειάζεται προσοχή;
Το να ξεχάσει κάποιος περιστασιακά ένα όνομα ή ένα ραντεβού και να το θυμηθεί αργότερα μπορεί να αποτελεί φυσιολογική αλλαγή της ηλικίας. Περισσότερη προσοχή χρειάζεται όταν η απώλεια μνήμης:
- Επαναλαμβάνεται συχνά.
- Επηρεάζει τις καθημερινές δραστηριότητες.
- Συνοδεύεται από επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις.
- Δημιουργεί δυσκολίες στη διαχείριση λογαριασμών ή στη μαγειρική.
- Συνοδεύεται από σύγχυση σχετικά με τον χρόνο ή τον τόπο.
- Παρατηρείται και από συγγενείς ή φίλους.
Άλλα πρώιμα σημάδια μπορεί να είναι η δυσκολία εύρεσης της σωστής λέξης, η μειωμένη κρίση, η δυσκολία στον προγραμματισμό και η αδυναμία ολοκλήρωσης γνώριμων εργασιών.
Δεν σημαίνει απαραίτητα Αλτσχάιμερ
Η εξασθένηση της μνήμης δεν οδηγεί αυτόματα στη διάγνωση της νόσου. Παρόμοιες δυσκολίες μπορεί να σχετίζονται με έντονο άγχος, κατάθλιψη, κακό ύπνο, παρενέργειες φαρμάκων, προβλήματα θυρεοειδούς ή ελλείψεις ορισμένων βιταμινών.
Επίσης, ένα άτομο μπορεί να παρουσιάζει ήπια νοητική διαταραχή χωρίς να αναπτύξει απαραίτητα Αλτσχάιμερ. Σύμφωνα με το αμερικανικό Εθνικό Ινστιτούτο Γήρανσης, δεν εξελίσσονται όλες οι περιπτώσεις ήπιας νοητικής διαταραχής σε άνοια.
Όταν οι αλλαγές επιμένουν ή δυσκολεύουν την καθημερινότητα, χρειάζεται αξιολόγηση από γιατρό. Κανένα μεμονωμένο σύμπτωμα δεν αρκεί για τη διάγνωση, η οποία απαιτεί ολοκληρωμένο ιατρικό έλεγχο.
Disclaimer: Το άρθρο έχει αποκλειστικά ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αντικαθιστά την ιατρική διάγνωση ή συμβουλή. Η περιστασιακή αφηρημάδα δεν αποτελεί απαραίτητα ένδειξη Αλτσχάιμερ. Εάν οι αλλαγές στη μνήμη επιμένουν ή επηρεάζουν την καθημερινότητα, απευθυνθείτε σε γιατρό.